ตะกรุด คืออะไร มีกี่แบบ และใช้อย่างไรให้ถูกวิธี

ตะกรุด คือเครื่องรางที่ทำจากแผ่นโลหะหรือวัสดุบาง ๆ ลงอักขระยันต์แล้วม้วนเป็นแท่งกลม นิยมพกติดตัวหรือคาดเอว ถือเป็นเครื่องรางที่เก่าแก่ที่สุดประเภทหนึ่งของไทย พบหลักฐานการใช้มาตั้งแต่สมัยอยุธยา

วัสดุที่ใช้ทำตะกรุด

วัสดุมีผลต่อทั้งความเชื่อเรื่องพุทธคุณและมูลค่าในการสะสม

• ตะกั่ว — พบมากที่สุด เนื้ออ่อน ลงอักขระได้ลึกคมชัด
• ทองแดง — ทนทานกว่าตะกั่ว นิยมในตะกรุดยุคหลัง
• เงินและทองคำ — ใช้ในตะกรุดที่จัดสร้างพิเศษ
• ใบลาน ผ้า หรือหนัง — พบในตะกรุดบางสายวิชา

ประเภทที่พบบ่อย

• ตะกรุดโทน — ดอกเดียว ขนาดใหญ่ นิยมคาดเอว
• ตะกรุดสามกษัตริย์ — ใช้โลหะสามชนิดรวมกัน
• ตะกรุดมหาปราบ — เน้นด้านอำนาจและการปกป้อง
• ตะกรุดเมตตามหานิยม — เน้นด้านค้าขายและมนุษยสัมพันธ์

วิธีใช้และข้อควรปฏิบัติ

ตามธรรมเนียมที่สืบต่อกันมา ผู้ใช้ตะกรุดมักถือคติดังนี้

• คาดเอวหรือห้อยคอ โดยไม่ให้อยู่ต่ำกว่าเอว
• รักษาศีล ๕ เป็นพื้นฐาน เพราะความเชื่อสายนี้ให้ความสำคัญกับศีลของผู้ใช้
• ไม่นำไปในสถานที่ที่ไม่เหมาะสม
• หากเป็นตะกรุดถักเชือกหรือหุ้มวัสดุ ควรระวังความชื้นและเหงื่อ

ข้อควรระวังในการเช่าบูชา

ตะกรุดเป็นเครื่องรางที่ตรวจสอบยากกว่าพระเครื่องทั่วไป เพราะภายนอกมองไม่เห็นอักขระที่ม้วนอยู่ข้างใน และการแกะออกดูจะทำให้เสียสภาพและมูลค่าทันที

สิ่งที่ตรวจสอบได้คือความเก่าของโลหะและวัสดุถัก ความสม่ำเสมอของการม้วน และที่มาของตะกรุดว่ามาจากสำนักใด ผู้เช่าบูชาจึงควรให้ความสำคัญกับความน่าเชื่อถือของผู้ให้เช่าเป็นพิเศษ และเลือกตะกรุดที่มีประวัติชัดเจนตรวจสอบย้อนกลับได้